PROGRAM HODOWLANY RASY BOKSER

§ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE

Program Hodowlany Rasy Bokser został opracowany na potrzeby Polskiej Organizacji Kynologicznej International Union (POK) w celu określenia zasad odpowiedzialnej hodowli, zachowania cech charakterystycznych rasy oraz prowadzenia świadomej selekcji hodowlanej.

Program ma na celu doskonalenie rasy poprzez prowadzenie hodowli ukierunkowanej na zdrowie, prawidłową budowę anatomiczną, sprawność fizyczną, prawidłowy ruch, stabilny temperament, zachowanie cech użytkowych oraz dobrostan zwierząt.

Hodowla prowadzona w ramach POK opiera się na zasadach etyki hodowlanej, odpowiedzialności hodowcy, wiedzy kynologicznej oraz poszanowaniu różnorodności genetycznej.

§ 2. CELE HODOWLANE

Celem programu jest:

• zachowanie prawidłowego typu rasy,

• ograniczenie występowania chorób dziedzicznych,

• ograniczenie występowania chorób układu sercowo-naczyniowego,

• ograniczenie występowania dysplazji stawów biodrowych,

• zachowanie prawidłowej budowy anatomicznej,

• zachowanie prawidłowych proporcji ciała,

• zachowanie prawidłowego ruchu i sprawności fizycznej,

• utrzymanie prawidłowej muskulatury i mocnej budowy,

• zachowanie prawidłowej głowy i charakterystycznego wyrazu rasy,

• zachowanie prawidłowego umaszczenia,

• zachowanie stabilnego i zrównoważonego charakteru,

• ograniczenie wad budowy oraz wad genetycznych,

• ograniczenie ryzyka występowania chorób dziedzicznych charakterystycznych dla rasy,

• zachowanie szerokiej puli genetycznej,

• podnoszenie jakości hodowli poprzez wykorzystanie nowoczesnych metod diagnostycznych.

§ 3. TYP HODOWLANY

Bokser powinien być psem:

• średniej wielkości,

• mocnym,

• harmonijnie i proporcjonalnie zbudowanym,

• dobrze umięśnionym,

• sprawnym fizycznie,

• o mocnym kośćcu,

• o prawidłowej sylwetce zbliżonej do kwadratu,

• posiadającym charakterystyczną głowę i kufę,

• dynamicznym i wydolnym ruchowo,

• pewnym siebie,

• odważnym,

• zrównoważonym,

• przyjaznym wobec osób znanych,

• czujnym i odpowiednio reagującym na sytuacje wymagające obrony.

Nie należy promować cech prowadzących do pogorszenia zdrowia, oddychania, sprawności, ruchu, wydolności lub funkcjonalności psa.

§ 4. WYMAGANIA DLA PSÓW HODOWLANYCH

Do hodowli mogą zostać dopuszczone wyłącznie psy i suki, które:

• posiadają rodowód uznawany przez POK,

• uzyskały wymagane kwalifikacje hodowlane zgodnie z regulaminami POK,

• posiadają ocenę zgodności ze wzorcem rasy,

• posiadają stabilny i prawidłowy temperament,

• nie wykazują nieuzasadnionej agresji ani skrajnej lękliwości,

• posiadają prawidłową budowę oraz ruch,

• są klinicznie zdrowe,

• nie wykazują wad uniemożliwiających odpowiedzialne wykorzystanie w hodowli,

• posiadają obowiązkowy profil DNA,

• posiadają wymagane wyniki badań zdrowotnych,

• posiadają wymagany wynik badania dysplazji stawów biodrowych,

• posiadają wymagany wynik testu psychicznego, jeżeli jest wymagany przez regulamin POK.

§ 5. WIEK HODOWLANY

Do hodowli dopuszcza się psy i suki po osiągnięciu dojrzałości fizycznej i psychicznej oraz po uzyskaniu wymaganych kwalifikacji hodowlanych.

Zaleca się, aby pierwsze krycie suki odbywało się po osiągnięciu pełnej dojrzałości fizycznej, nie predzej niz po ukończeniu 15 miesięcy z uwzględnieniem jej stanu zdrowia i wyników badań.

Suka traci uprawnienia hodowlane z dniem 31 grudnia w roku kalendarzowym w którym kończy 8 lat.

Reproduktor może zostać wykorzystany po uzyskaniu uprawnień hodowlanych, wykonaniu wymaganych badań oraz potwierdzeniu jego przydatności hodowlanej nie prędzej niz po ukończeniu 15 miesięcy.

Dobór wieku rozpoczęcia hodowli powinien uwzględniać możliwość ujawnienia się chorób dziedzicznych oraz późniejszych problemów zdrowotnych charakterystycznych dla rasy.

§ 6. OBOWIĄZKOWY PROFIL DNA

Każdy pies i każda suka przeznaczone do hodowli muszą posiadać profil DNA wykonany w laboratorium akceptowanym przez POK.

Profil DNA jest obowiązkowym warunkiem uzyskania kwalifikacji hodowlanych.

Profil DNA służy do:

• identyfikacji psa,

• potwierdzania pochodzenia potomstwa,

• zabezpieczenia dokumentacji hodowlanej,

• ochrony wiarygodności rodowodów,

• ograniczania możliwości fałszowania pochodzenia.

Profil DNA nie zastępuje badań genetycznych dotyczących chorób dziedzicznych.

§ 7. OBOWIĄZKOWE BADANIA I KWALIFIKACJE ZDROWOTNE

Przed uzyskaniem kwalifikacji hodowlanych psy i suki powinny posiadać wymagane badania oraz kwalifikacje zgodnie z aktualnymi wymogami POK.

7. 1. Dysplazja stawów biodrowych (HD)

Badanie wykonywane metodą radiologiczną przez uprawnionego lekarza weterynarii.

W hodowli POK dopuszcza się psy i suki z wynikiem:

• HD A,

• HD B.

7. 2. Testy psychiczne

Bokser jest rasą, w której temperament ma istotne znaczenie hodowlane.

Do hodowli powinny być kwalifikowane psy i suki o stabilnym, przewidywalnym zachowaniu.

Test powinien umożliwiać ocenę:

• stabilności psychicznej,

• reakcji na obce osoby,

• reakcji na nowe sytuacje i bodźce,

• odporności na stres,

• pewności siebie,

• kontroli zachowania,

• prawidłowej reakcji obronnej,

• braku nieuzasadnionej agresji,

• braku skrajnej lękliwości.

Testy psychiczne w POK są obowiązkowe zarówno dla psów, jak i suk.

§ 8. ZALECANE BADANIA ZDROWOTNE

Ze względu na występowanie w rasie chorób układu sercowo-naczyniowego oraz innych problemów zdrowotnych POK zaleca rozszerzenie diagnostyki hodowlanej ponad minimalne wymagania kwalifikacyjne.

8. 1. Badanie kardiologiczne

Zaleca się wykonanie specjalistycznego badania kardiologicznego przed rozpoczęciem użytkowania hodowlanego.

Badanie powinno obejmować, w zależności od wieku i wskazań lekarza weterynarii:

• osłuchanie serca,

• EKG,

• badanie echokardiograficzne,

• ocenę rytmu serca,

• badanie Holter EKG, szczególnie u osobników przeznaczonych do intensywnego wykorzystania hodowlanego.

Szczególną uwagę należy zwracać na kardiomiopatie oraz zaburzenia rytmu serca charakterystyczne dla rasy.

8. 2. Badanie w kierunku spondylozy

Zaleca się badanie radiologiczne kręgosłupa w kierunku zmian zwyrodnieniowych, w szczególności spondylozy.

Wynik powinien być uwzględniany przy planowaniu kojarzeń, szczególnie w przypadku występowania zmian u rodziców lub bliskich krewnych.

8. 3. Badania okulistyczne

Zaleca się wykonywanie specjalistycznych badań okulistycznych w celu wykrywania chorób oczu mogących mieć podłoże dziedziczne.

8. 4. Badania genetyczne DNA

Zaleca się wykonywanie dostępnych i zwalidowanych badań genetycznych dotyczących chorób występujących w rasie.

W szczególności zaleca się badanie w kierunku:

• mielopatii zwyrodnieniowej (DM – SOD1),

• innych chorób dziedzicznych, dla których dostępne są wiarygodne testy DNA,

• mutacji związanych z chorobami występującymi w danej linii hodowlanej.

Wyniki badań genetycznych powinny być uwzględniane przy planowaniu kojarzeń.

Nosiciel nie powinien być automatycznie eliminowany z hodowli, jeżeli odpowiedzialne skojarzenie z osobnikiem wolnym od danej mutacji pozwala uniknąć urodzenia chorego potomstwa i jednocześnie zachować różnorodność genetyczną.

§ 9. DOBÓR PAR HODOWLANYCH

Dobór par hodowlanych powinien być prowadzony w sposób świadomy i odpowiedzialny, z uwzględnieniem:

• zdrowia,

• zgodności ze wzorcem rasy,

• temperamentu,

• wyników testów psychicznych,

• wyników badań HD,

• wyników badań kardiologicznych,

• wyników badań genetycznych,

• wyników badań dodatkowych,

• pochodzenia,

• zdrowia rodziców i dalszych przodków,

• jakości wcześniejszego potomstwa,

• różnorodności genetycznej.

Kojarzenia powinny mieć na celu wzajemne uzupełnianie cech hodowlanych oraz ograniczanie ryzyka przekazywania wad dziedzicznych.

Nie należy kojarzyć osobników obciążonych tymi samymi poważnymi wadami lub chorobami dziedzicznymi.

Przy planowaniu kojarzeń zaleca się analizę współczynnika pokrewieństwa.

§ 10. RÓŻNORODNOŚĆ GENETYCZNA

Jednym z podstawowych celów programu hodowlanego jest utrzymanie odpowiedniej różnorodności genetycznej populacji boksera.

Należy unikać nadmiernego wykorzystywania pojedynczych reproduktorów, które może prowadzić do zawężenia puli genetycznej i zwiększenia ryzyka utrwalania chorób dziedzicznych.

Dobór par powinien uwzględniać:

• rodowód,

• stopień pokrewieństwa,

• wyniki badań DNA,

• zdrowie przodków,

• długość życia przodków,

• przyczyny zgonów w linii,

• wartość hodowlaną osobników,

• jakość wcześniejszego potomstwa.

§ 11. TEMPERAMENT I CHARAKTER

Bokser powinien odznaczać się:

• pewnością siebie,

• odwagą,

• stabilnością psychiczną,

• zrównoważeniem,

• przywiązaniem do właściciela,

• chęcią współpracy z człowiekiem,

• czujnością,

• odpowiednią odpornością na stres,

• przyjaznym zachowaniem w codziennych sytuacjach.

Do hodowli nie powinny być kwalifikowane psy wykazujące:

• nieuzasadnioną agresję,

• skrajną lękliwość,

• niestabilność psychiczną,

• nadmierną reaktywność,

• zachowania uniemożliwiające prawidłowe funkcjonowanie psa.

Temperament powinien być traktowany jako jeden z podstawowych elementów wartości hodowlanej boksera.

§ 12. ROZWÓJ I SOCJALIZACJA SZCZENIĄT

Hodowca jest zobowiązany zapewnić szczeniętom odpowiednie warunki do prawidłowego rozwoju fizycznego i psychicznego.

Szczenięta powinny być:

• prawidłowo żywione,

• objęte opieką weterynaryjną,

• regularnie monitorowane pod względem zdrowia,

• prawidłowo odrobaczane i szczepione,

• odpowiednio socjalizowane.

W procesie wychowania należy zwracać szczególną uwagę na:

• prawidłowy rozwój układu ruchu,

• rozwój układu oddechowego i krążenia,

• kontakt z ludźmi,

• kontakt z różnorodnymi bodźcami,

• rozwój stabilnego charakteru,

• prawidłowy rozwój fizyczny.

§ 13. MONITOROWANIE POTOMSTWA

Hodowca powinien monitorować rozwój potomstwa oraz analizować jakość uzyskiwanych miotów.

Szczególną uwagę należy zwracać na:

• dysplazję stawów biodrowych,

• choroby serca,

• zaburzenia rytmu serca,

• choroby układu ruchu,

• spondylozę,

• choroby genetyczne,

• nowotwory,

• jakość ruchu,

• budowę,

• temperament,

• długość życia,

• przyczyny przedwczesnych zgonów.

Informacje uzyskane z monitorowania potomstwa powinny być wykorzystywane przy planowaniu kolejnych kojarzeń.

§ 14. DOBROSTAN SUKI HODOWLANEJ I SZCZENIĄT

Hodowla powinna być prowadzona z pełnym poszanowaniem dobrostanu zwierząt.

Suka hodowlana powinna mieć zapewnione:

• odpowiednie żywienie,

• właściwą opiekę weterynaryjną,

• odpowiednią ilość odpoczynku pomiędzy miotami,

• właściwe warunki bytowe,

• bezpieczne warunki podczas ciąży i porodu,

• pomoc weterynaryjną w przypadku komplikacji.

Nie należy dopuszczać do nadmiernej eksploatacji suki hodowlanej.

W przypadku zagrożenia zdrowia lub życia suki albo szczeniąt hodowca jest zobowiązany do niezwłocznego zapewnienia profesjonalnej pomocy weterynaryjnej.

§ 15. WYKORZYSTANIE PSÓW Z CECHAMI NIEPOŻĄDANYMI

Do hodowli nie powinny być wykorzystywane psy posiadające:

• wady budowy,

• choroby dziedziczne,

• choroby serca,

• niestabilny temperament,

• nieuzasadnioną agresję,

• skrajną lękliwość,

• zaburzenia ruchu,

• wady uniemożliwiające prawidłowe funkcjonowanie.

Psy będące nosicielami określonych mutacji genetycznych mogą zostać wykorzystane w hodowli wyłącznie po odpowiednim doborze partnera hodowlanego, tak aby ograniczyć ryzyko wystąpienia choroby u potomstwa.

§ 16. DOSKONALENIE RASY

Doskonalenie rasy powinno odbywać się poprzez:

• selekcję zdrowych osobników,

• utrwalanie prawidłowego typu rasy,

• poprawę jakości budowy,

• zachowanie prawidłowych proporcji,

• poprawę jakości ruchu,

• zachowanie prawidłowej głowy i wyrazu rasy,

• zachowanie prawidłowego umaszczenia,

• utrzymanie stabilnego temperamentu,

• rozwijanie cech użytkowych boksera,

• ograniczanie występowania chorób dziedzicznych,

• ograniczanie chorób układu sercowo-naczyniowego,

• wykorzystywanie badań DNA oraz nowoczesnych metod diagnostycznych,

• monitorowanie zdrowia potomstwa,

• zachowanie możliwie szerokiej różnorodności genetycznej.

Najważniejszym celem hodowli pozostaje uzyskiwanie bokserów zdrowych, funkcjonalnych, długowiecznych, stabilnych psychicznie i zgodnych z typem rasy.